Bảo tàng Thiên nhiên duyên hải miền Trung là bảo tàng thiên nhiên cấp khu vực, một thiết chế khoa học về lĩnh vực khoa học tự nhiên, đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Huế. Bảo tàng có chức năng nghiên cứu khoa học, sưu tầm, lưu giữ, bảo quản, giám định, trưng bày, phổ biến kiến thức, giới thiệu và quảng bá một cách đầy đủ và chuyên sâu về các giá trị thiên nhiên của khu vực.

Được thành lập từ năm 2009, đến nay Bảo tàng đã từng bước xây dựng hệ thống sưu tập và trưng bày gần 6.000 mẫu vật có giá trị khoa học giáo dục, phản ánh đặc trưng hệ sinh thái rừng mưa nhiệt đới, đầm phá nước lợ ven biển và tài nguyên thiên nhiên của khu vực.

Bảo tàng hướng tới mục tiêu phát triển từ một thiết chế khoa học chuyên ngành trở thành điểm đến văn hóa – giáo dục – du lịch trải nghiệm

Với không gian trưng bày hoàn toàn mới, công chúng sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng nhiều mẫu vật quý hiếm và tiêu biểu như mẫu vật loài Sao la – được mệnh danh là “Kỳ lân châu Á”, biểu tượng bảo tồn mang tầm vóc toàn cầu; bộ sưu tập các loài thú lớn quý hiếm gồm Hổ Bengal, Báo hoa mai, Gấu chó… được trưng bày khoa học, trực quan; cùng các hệ sinh thái đặc trưng của miền Trung với bộ mẫu gỗ rừng, cổ sinh – địa chất và đặc biệt là bộ sưu tập cá sông Hương – đầm phá, gắn liền với bản sắc tự nhiên của vùng đất Huế.

Sau quá trình nâng cấp, không gian trưng bày của Bảo tàng được quy hoạch lại theo hướng hiện đại, trực quan và tăng cường tính tương tác, đáp ứng hiệu quả nhu cầu tham quan, học tập và nghiên cứu; đồng thời phục vụ tốt hơn các hoạt động giáo dục trải nghiệm dành cho học sinh, sinh viên.

Không gian trưng bày của Bảo tàng được quy hoạch lại theo hướng hiện đại, trực quan và tăng cường tính tương tác

Các không gian được quy hoạch, trưng bày được tổ chức thành 03 tầng không gian tách biệt khác nhau. Cụ thể, không gian đa dạng sinh học các khu hệ, giới thiệu khu hệ thú, khu hệ lưỡng cư – bò sát; khu hệ thực vật và gỗ rừng có mức độ đa dạng sinh học cao của hệ sinh thái rừng nhiệt đới Trung Trường Sơn của Việt Nam; khu hệ cá sông Hương và đầm phá Tam Giang – Cầu Hai, đảo Sơn Chà. Trưng bày không chỉ phản ánh sự phong phú của hệ sinh thái rừng – biển – đầm phá, mà còn truyền tải thông điệp mạnh mẽ về vai trò sinh thái, mối đe dọa tuyệt chủng và tính cấp bách của công tác bảo tồn thiên nhiên.

Không gian đa dạng sinh học các khu hệ

Không gian hành trình tiến hóa của sự sống, được xây dựng như một tuyến trưng bày giới thiệu lịch sử hình thành Trái Đất, quá trình tiến hóa của sinh giới, từ những dạng sống sơ khai đến sự xuất hiện và đa dạng hóa của các giới sinh vật hiện nay. Nội dung trưng bày tập trung làm rõ các mốc tiến hóa quan trọng, gắn với các phát hiện khoa học và bằng chứng hóa thạch.

Không gian khu hệ chim vùng đầm phá và địa chất - khoáng sản, giới thiệu đa dạng sinh học vùng đầm phá ven biển miền Trung, với trọng tâm là khu hệ chim đầm phá Tam Giang - Cầu Hai. Song song đó, khu trưng bày địa chất - khoáng sản giới thiệu tổng quan về tài nguyên địa chất của Việt Nam và các nhóm khoáng sản tiêu biểu trên cả nước và thành phố Huế qua đó giúp công chúng nhận diện giá trị khoa học, kinh tế và vai trò của tài nguyên thiên nhiên trong phát triển bền vững.

Bảo tàng Thiên nhiên Duyên hải miền Trung đang tiếp cận hướng một thiết chế khoa học hiện đại, trưng bày dựa trên tư duy khoa học, kể câu chuyện thiên nhiên một cách hệ thống, mạch lạc; kết hợp mẫu vật, tri thức và trải nghiệm; phục vụ nghiên cứu, giáo dục khoa học và truyền thông cộng đồng. Đây là cách làm phù hợp với yêu cầu đổi mới hoạt động khoa học công nghệ, gắn với giáo dục STEM, giáo dục môi trường và du lịch khoa học và thành phố Huế.

Nhằm tạo điều kiện thuận lợi để công chúng tiếp cận các giá trị khoa học và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, đa dạng sinh học, Bảo tàng áp dụng chính sách không thu phí tham quan đối với tất cả du khách.
 

Bảo tàng hướng tới xây dựng không gian trưng bày hiện đại, thân thiện với công chúng, đồng thời khẳng định vai trò là trung tâm kết nối khoa học, giáo dục, truyền thông và nghệ thuật trong lĩnh vực thiên nhiên và môi trường.

Phương Anh