Tạp chí Sông Hương - Số 194 (tháng 4)
Thơ Sông Hương 04-2005
16:04 | 23/02/2009
Hồ Xuân Hùng - Trần Hoàng Phố - Hải Trung - Mạnh Lê - Trịnh Thanh Sơn - Phổ Đồng - Phạm Trường Thi - Phan Văn Chương - Lê Mai - Trần Việt Kỉnh


HỒ XUÂN HÙNG

Nhớ bạn

               (Kính tặng những người lính thời chống Mĩ)

Ba mươi năm giải phóng miền Nam
Tôi đã hơn 30 tuổi Đảng
Chiến tranh lùi về dĩ vãng
Đất nước đang đơm trái, nở  hoa

Bạn tôi:
Đứa nằm lại nơi chiến trường xa
Với bản tình ca... bất tử
Cha mẹ các anh, ai mất, ai còn nữa?
Ai đã một lần viếng mộ người thân?

Đứa cụt què, bệnh tật
Ngẩn ngơ, thương binh sọ não vô hồn

Đứa nhiễm chất độc màu da cam
Con cháu mấy chục năm sau vẫn còn thương tích

Đứa về quê sau nhiều năm xa cách
Ngày vui đồng ruộng, tối vui gia đình
Thảnh thơi anh dân quê giấc ngủ ngon lành
Bạn bè đứa nào yêu thì đến

Đứa đam mê tiếp đường binh nghiệp
Hết biên giới Tây Nam - Tây Bắc
Quê hương: một năm vài ba tuần phép
Cấp tá về hưu tóc nửa xanh, nửa bạc

Đứa khoác ba lô bỏ quê đi tìm việc
Nay lính là giám đốc, thủ trưởng làm nhân viên
Đời éo le chẳng biết thiệt hơn
Gia đình bình an là hơn, hơn thiệt

Đứa khoác ba lô vào trường theo học
Nuôi một ước mơ từ thời đi đánh giặc
Nay có người giàu, sang
kín cổng, tường cao, bạn bè không dễ đến

Có người đủ lương sống qua ngày, đoạn tháng
Cũng có người thất nghiệp
Có người đang ngày đêm vật lộn:
Đấu tranh cho lẽ phải công bằng
Bảo vệ trường tồn những đồng đội đã hy sinh.

Ba mươi năm giải phóng miền
Chiến tranh lùi về dĩ vãng
Con cháu chúng ta
Đang trưởng thành, khôn lớn...

TRẦN HOÀNG PHỐ

Buổi chiều

Buổi chiều
Thảng thốt nhìn tôi
Trong veo mắt nắng
Nhìn thôi
Bàng hoàng
Nhìn tôi
Với mắt mênh mang
Nhìn tôi
Sửng sốt
Sẽ sàng
Chiều rơi

HẢI TRUNG

Thời gian

những ban mai này sẽ dày thêm những bình minh khác
phố chật nỗi niềm trong khoang áo già nua
thời gian lên rêu xào xạc
ngực biển căng tròn màu dưa hấu Am Tiêm.

những đứa trẻ này sẽ làm nên những người lớn khác
mắt trong veo sặc sỡ con đường
thời gian khỏa đầy cơn lũ
sông lừ đừ nêm cứng  trận mưa nguồn.

những bài thơ mới sẽ thành những vần điệu cũ
con chữ ngoằn ngoèo hổn hển với tháng năm
thời gian tràn lên vỉa giấy
mực buông xuôi chảy như thác dòng dòng.

nhiều cánh tay dong cao nhiều lúc chưa chắc đã
                     cao hơn những cánh tay không dong khác
ta nhiều lúc chẳng làm gì nên cháo nên cơm
thời gian nhiều lúc nung màu gạch đỏ
em bước ra sau những giận hờn.

Ý nghĩ rơi ra vào cuối năm
                                                           
Cho TinTin

những đôi mắt lùa vào khoảng trống
cốc trà chực bay hơi
bình minh sánh lên từ yên lặng
gió đong đưa quanh chốn ta ngồi

lá vẫn trôi vàng quá khứ
quang gánh tảo tần bốn mùa đọng dấu chân
tay sáo rỗng khua lên bần bật
nụ hoa kia, nở cũng tần ngần...

kìa con đã khâu vào cha nỗi nhớ
khi bình minh mở trước sân nhà
ngoái sau lưng cồn cào tay vẫy
con dõi nhìn theo cha

kìa lá vẫn trôi vàng quá khứ
bập bẹ tóc non giọng nói chưa tròn
kìa ánh mắt vẫn lùa vào khoảng trống
dõi phố xập xình tất bật nụ môi hôn.

Phố đêm

ngày bỏ quên một vòm mây trắng
trên màu trời ban khuya
đêm chon chon mặt xanh, mặt đỏ
dáng phố eo thon, đứt quảng lối về

khuôn mặt muôn người ẩn hiện
                                          dáng tôi
lạc lõng thoát ly thành nhịp bước
một, hai, ba...bàn chân đặt cược
cùng thời gian kéo dọc vỉa hè
đêm vẫn xạc xào với âm vọng
                                      lòng khuya
vạn sắc màu đâm lên chi chít
vách không gian lắng im trầm tích
dáng phố muôn màu rạn vỡ câu thơ

ngày bỏ quên một giấc mơ
tôi bỏ quên chiếc bóng
giữa canh khuya chẳng nhớ để
                                         mang về


MẠNH LÊ

Giữa đồng hoa

Tôi đang giữa cánh đồng hoa tháng chạp
Đất nâu già, xôm xốp mưa rây
Hoa chúm nụ chờ ngày bung nở
Hương đã thầm từ gốc lên cây

Mẹ vun luống, còn em tách ngọn
Ngọn già đã hoa, ngọn non để mùa sau
Đất chi chút hay người chi chút
Đất này từng cấy lúa, trồng rau...

Tôi đang giữa bao sắc màu đằm thắm
Chợt cúc vàng gợi nhớ chiều thu mưa
Mẹ gánh hoa cải ngồng vào thành phố
Con đói lòng, thương gánh mẹ cha xưa!

Làng ven đô trồng hoa đưa vào phố
Nét đẹp người lặng thấm vào hoa
Như em đang đứng kia, thầm lặn
Gió đưa hương về phía tôi chờ...

Xin cảm tạ cánh đồng hoa, buổi sớm
Khoảnh khắc rưng rưng, khoảnh khắc nao lòng
Tôi đã gặp mùa xuân trong đáy mắt
Một niềm yêu đến giữa ngày thường...
                                                                Đông Tác, cuối Giáp Thân

Vụng biển

Bầy chim én vụt bay đi tránh rét
Đàn cá đẻ đông lục tục kéo về
Vụng biển mùa này như cái tổ
Sóng ngưng gió lặng núi nghiêng che

Đã qua mùa lũ, qua mùa bão
Vụng biển ngày yên vắng bóng thuyền
Thuyền đã xa khơi, làng biển đợi
Đèn ai mờ tỏ cháy chong đêm

Nước xuân đã thấm tươi bờ đá
Mặt sóng lao xao cá nổi chìm
Mới hay tạo hoá khôn bày đặt
Góc biển giăng vòng nuôi cá sinh...

Cứ ngỡ lang mang muôn dặm sóng
Đời người tan biến trước mênh mông
Mới hay vụng biển quây thầm kín
Ta được cùng ta ấm cõi lòng...
                                                                Hạ Long đầu xuân 2005

TRỊNH THANH SƠN

Sông Sung

Ngày ấy sông Sung chảy êm đềm
Từ thềm nhà bà ngoại
Ngang qua cánh đồng cói nhà bà nội
Từ làng Bạch Câu qua làng Tân Đức
Ta cưỡi con trâu đực sừng cong phi dọc triền đê...

Ngày ấy sông Sung cuồn cuộn đam mê
Ta cạo trọc đầu cùng bạn bè thoả thuê ngụp lặn
Nằm trên phù sa cùng lũ cáy còng mơ thành Từ Thức
Da cháy nắng đỏ au như cái nồi đất
Mẹ rang thóc nếp mùi cốm thơm suốt dọc tháng mười

Ngày ấy sông Sung chảy như ngựa phi
Hoa bưởi chợt thơm ta thành chàng trai
Qua giậu cúc tần ngó nhìn lơ đãng
Cô bé hàng xóm tóc xoã ngang vai
Nhìn ta cười nhiều quá
Cô bé ngốc nghếch ơi
Em cười chi mãi thế
Giấc mơ Từ Thức của ta đã tan tành rồi
Em còn ngỡ mình là Giáng Hương đấy ư?

Ngày ấy sông Sung chảy đầy nghi ngại
Trên đê Ngự Hàm ta nhìn Hòn Nẹ
Nhìn cửa Thần Phù qua lớp lớp mây giăng
Cô bé hàng xóm theo người ta sang sông vừa đi vừa khóc
Mùa thu trên đầu xanh thổn thức...

Ơi con sông sinh ra làng Bạch Câu, làng Tân Đức
Con sông dung dưỡng tuổi thơ ta
Từ thủa đi xa hơn bốn chục năm rồi
Còn nghe trong lòng từng con sóng vỗ...

Cánh đồng tuổi thơ
                                   
Tặng Hoàng Minh Tường

Ấy là khi mẹ gọi chú bé dậy vào lúc mờ sáng.
Hôm nay cắt cói đồng xa
Chú bé vừa dụi mắt, vừa nhai vội vàng mấy củ khoai luộc,
nghẹn nuốt, nghẹn nuốt...
Đầu đòn càn tòong teng mo cơm, chai nước giếng thơi mẹ chuẩn bị cho từ đêm trước.
Chú bé đi giữa cánh đồng nhằm hướng hừng đông.
Bốn bề bát ngát cói, bát ngát cói,
Chú bé lọt thỏm giữa cánh đồng như cây nấm di động
Cái bóng ngắn ngủn cặm cụi, cặm cụi trong ánh ban mai hồng lựng.
Hoa cói nâu ngai ngái thơm mùi bùn đất phù sa, ngai ngái thơm mùi thịt da dậy thì. Hoa cói nâu bao bọc chở che chú  bé mười lăm.
Đầu đòn càn toòng teng mo cơm, chai nước.
Chú bé nặng nhọc bước, chân lút trong bùn, miệng lẩm bẩm giữa cánh đồng:
- Hôm nay sẽ được hai công (*)
Ai biết một lá chiếu dệt bằng bao nhiêu sợi cói, ai biết chú bé mười lăm kia đã cắt bao đóm cói và làm nên bao nhiêu lá chiếu, ai biết bao giọt mồ hôi chưa kịp mặn của chú bé mười lăm đã nhỏ xuống cánh đồng?
Ôi! Cánh đồng tuổi thơ
Hoa cói nâu ngai ngái ngày xưa
Thấm vào thịt da, thấm vào chân tóc,
Chiếc đòn càn, mo cơm khoai, chai nước giếng thơi, mùi bùn đất ngày xưa làm sao quên được! Nẻo đường quê thăm thẳm xa trong tâm thức xót xa đưa chú bé vào đời.
Chú bé mang cả cánh đồng sau lưng đi vào thành phố!
                                                                                             12.9.2004

-------------------------------
(*) Công điểm HTX

PHỔ ĐỒNG

Người cầm đèn

Hãy cám ơn ngọn đèn vì ánh sáng của nó, nhưng chớ quên người cầm đèn đang đứng kiên nhẫn trong đêm         
(R. Tagor)

                                                                                               
Không tự mình huyễn hoặc
không mặc cảm tự ti
người cầm đèn
                        đang đứng kiên nhẫn trong đêm

mặc bóng tối trùng trùng vây tỏa
mặc vần xoay phù thế
mặc giông gió thét gào
mặc ánh thép ngôi cao
mặc ánh kim huyễn dụ
người cầm đèn
                        đang đứng kiên nhẫn giữa ban ngày
soi rõ mặt người, mặt thú

Không cao đàm khoát luận
không hư ngụy, xảo ngôn
người cầm đèn
                        đang đứng kiên nhẫn giữa thời gian
mong giữ vẹn nguồn ánh sáng!

Nghe nhạc Văn Cao ở Huế

Con hằng biết không phải là
                             Kinh Phật

Con hằng biết dẫu con tu
                               chín kiếp

Con hằng biết dẫu con tắm
             suối thượng nguồn...

Xác thân phàm tục này
Trái tim bụi bặm này...

Ôi, nếu như con không được tắm
nếu như con không được uống
dòng ánh-sáng-thanh-âm trong vắt
                                     của Người?

PHẠM TRƯỜNG THI

Mới hay

Huế buồn, buồn đã bao đời
Còn tôi buồn tự cái hồi vào kinh
Là khi tôi đi một mình
Lấy nghiên bút trả chút tình cố đô
Mới hay giở kiếp giang hồ
Nón vành trăng lật bài thơ giữa trời
Mới hay tiếng “dạ” nhẹ thôi
Khiến đi không đặng mà ngồi chẳng yên
Mới hay mấy nhịp Trường Tiền
Nối bao thương nhớ với miền nhớ thương
Mới hay tắm nước dòng Hương
Dẫu đi muôn nẻo vẫn đường về đây
Mới hay ly rượu nồng say
Không nguôi buồn, nhớ vơi đầy cố đô.

Làm vua

Làm vua tưởng sướng một đời
Hoá ra lại khổ hơn người thường dân

Thứ nhất là sợ áo quần
Như trói như buộc từ chân
                                        lên đầu.
Thứ nhì sợ cằm không râu
Không râu kẻ hạ người hầu
                                    hắn khinh
Thứ ba sợ yến linh đình
Xơi vào phá hết... cả hình lẫn eo.
Thứ tư sợ phải thiết triều
Trước quan văn võ nói điều gì đây.

Thứ năm sợ đám chân tay
Miệng thì bẩm dạ bụng đầy
                             gươm đao.
Thứ sáu sợ món tào lao
Hơn trăm cung nữ cô nào
                          cũng ngon.

... Còn điều này nữa sợ hơn
làm vua chết chẳng được
                     chôn đúng mồ.

PHAN VĂN CHƯƠNG

Thơ

(Tặng nhà thơ Hoàng Vũ Thuật)

Thơ giấc mơ
muôn nghìn giọt đắng
niềm tin bắt đầu từ những vành tang trắng nhoà tóc mẹ

Thơ bão dông
oặt hai đầu đòn gánh
cây xương rồng chĩa gai dịu cả mùa hè

Thơ vu vơ
rất ít, rất xa
nhặt nhạnh trong buồn đau dầu dãi

Thơ phù sa
kiếp dã tràng xe cát
biển muôn đời khát mặn

Máu và nước mắt
đốt ngọn nến thi sĩ
thực và ảo

Đêm thanh bình đến mức thanh tân.
           
8/4/2004

Lối xưa

Đìu hiu xà cừ
loang lỗ lá bùa nắng
già nua ngôi nhà
ô cửa sầu hương tóc

Ai được dấu vân tay
tiếng cười xanh thảm cỏ?
Xin chuộc lại cả chiếc nhẫn cỏ may

Trời
ăn cắp bóng nàng

Tôi nhặt lối xưa sót lại
gói hết không gian không em
tặng tôi.
                                17/10/2004

Sông Hương

Sông nước dồng dềnh vũ điệu con thuyền
ánh đèn tím loãng
Trường Tiền gánh dòng Hương
oằn nhịp trời

Thiếu nữ vào xuân cầu môi tứa máu
nàng khoe tấm áo da người
điệu Ai nấc ngang tiếng khóc

Bình phông vũ trụ
phù sinh một kiếp người
dải khăn voan kim tuyến sóng sánh Huế

Sao hôm trời tôi
sao mai biển em
đôi giọt ngọc trai ảo ảnh
một thời
mình đã hoá sông.
                                                               
24/6/2004

LÊ MAI

Tưởng

Nhiều khi ta thấy đời như sương khói
Nên không nghe mình hiện hữu nơi này
Dường như hơn cuối cùng là cát bụi
Tim khát ý niềm rất khẽ để mê say

Lạc

Chợt nghe lạ tuổi tên mình
Và nghe lạ cả bóng hình trong gương
Ta như từ cõi vô thường
Lang thang lạc bước con đường không tên

Tôi tin

Tôi tin
Dẫu biết bao lần
Niềm tin đem đặt vào nhầm nhở đau
Lòng người khi cạn, khi sâu
Là tôi tự trách tôi sao không lường

Tôi tin
Dẫu dại
Vẫn thường
Trái tim trút cạn mới tường đục, trong
Ngọt, chua biết tận tay cầm
Là tôi huệ phước giữa trần gian đi

Tôi tin
Chẳng hối tiếc gì
Còn tin
Tôi vẹn nguyên vì
Tôi tin

TRẦN VIỆT KỈNH

Lên đồi mộng mơ gặp Trịnh Công Sơn
                       
                                                                    Tưởng nhớ nhạc sĩ Trịnh Công Sơn

Chiều trên đồi Mộng mơ lộng gió
Nắng lọc qua tàn thông kỳ ảo pha lê
Tôi bắt gặp pho tượng người nhạc sĩ của tình yêu
Rừng thông dát vàng ánh nắng

Những dòng sông nhỏ chảy tìm ra biển cả
Còn riêng anh cô lẻ một mình thôi
Thông vi vút hát lời của gió
Gió nói gì, hay gió chỉ xa xôi

Những người tình bỏ anh đi, người tình nào ở lại?
Hay cuộc đời giống như trò chơi ú tim
Anh hào phóng cho và cho hết thảy
Phận rong rêu, anh nhận cả về mình...

Dưới đồi kia là một thành phố hoa
Hương sắc ấy dâng cho anh ngàn thuở
Thung lũng tình yêu có bao đôi gái trai nào tình tự
Chiều rung ngân những khúc nhạc lòng...

Trên đồi Mộng mơ anh sống cùng thông
Thông reo nói lời quân tử
Sống thẳng ngay, lập thân trong sương gió
Tôi học anh, học thông cách sống chẳng cho mình.
                                                                                Chiều đông Đà Lạt 1-2005

Nghe trẻ hát đồng dao trong thành phố

Những tiếng hát ngây thơ mềm như sóng biển
Những ngôi nhà cao tầng nhấp nhô

Tiếng trẻ hát đồng dao đưa tôi vào giấc mơ
Những viên bi ve có vằn xanh vằn đỏ
Lấp lánh những đồng tiền đánh đáo
Mực lấm tay thuở học trường làng

Lời đồng dao ngân vang, ngân vang
“Chi chi chành chành, cái đanh thổi lửa...”
Nghe như tiếng mẹ chợ về ngoài ngõ
Chiếc bánh nướng nóng bọc trong lá chuối khô
Quà quê thơm dậy mùi dân dã.

Môi trẻ thơ chúm chím tươi non
Hát lời đồng dao trong thành phố
Không có ánh trăng, chỉ có đèn cao áp
Vẫn long lanh tinh khôi dân ca.
                                                              Nha trang lập xuân 2005

(nguồn: TCSH số 194 - 04 - 2005)

 

 

 

 

 

Các bài mới
Ân tình (24/02/2009)
Các bài đã đăng
Đọc thơ Trà My (23/02/2009)